Notatki od koleżanki-może się przydadzą:)

1. Główne założenia funkcjonalizmu- ujęcie antropologiczne –Malinowski, Radclife-Brown
-jednostki żyjące w danym społ. Muszą zaspokajając pewne istotne potrzeby
-stan zaspokajanie danej potrzeby stanowi cel działań
-jednostki dokonują wyboru środków prowadzących do celu i dzielą między sobą zadania niezbędne do osiągnięcia celu
-całość obowiązków danego członka grupy oraz konsekwencje jego działań to jego funkcja
-niektóre funkcje są istotniejsze od innych z perspektywy osiągania celu i np. wymagają żeby jednostki pełniące inne mniej ważne funkcje podporządkowały się jednostce pełniącej doniosłą funkcje w ten sposób powstaje struktura grupy
-dana grupa realizuje różne funkcje- niektóre z nich mogą pozostawać w sprzeczności
-funkcjonalność bądź dysfunkcjonalność jest stopniowalna
kluczowe pojęcia:
-eufunkcja (funkcja pozytywna)
-dysfunkcja( funkcja negatywna)
-funkcje jawne- zamierzone i oczekiwane konsekwencje określonych działań
-funkcje ukryte
2. Diagnoza funkcjonalna dla potrzeb praktyki społ. –etapy procesu diagnozowania:
1.stawianie problemu diagnostycznego na podstawie wstępnych danych
2.stawianie hipotez dotyczących prawdopodobnego wyjaśniania problemu
3.weryfikacje hipotez za pomocą trafnie dobranych metod
4.interpretację wyników i podejmowanie decyzji co do kontynuowania badania lub jego zakończenia
5.opracowanie wyniku diagnozy- ekspertyzy (czy opinii)
3. Diagnoza nozologiczna:
1.model diagnozy jest podobny do badania lekarskiego
2.jej celem jest odróżnienie konkretnego zaburzenia (problemu )od innych np.
-czy trudności dziecka w uczeniu się są charakterystyczne dla niedorozwoju umysłowego czy dla padaczki
-czy dana jednostka cierpi na bulimię czy anoreksję
-czy dana osoba zgłaszająca się o pomoc do ośrodka pomocy społecznej znajduje się w ostrej czy przewlekłej fazie uzależnienia od alkoholu
3. Model nozologiczny nie pociąga za sobą żadnych działań terapeutycznych ze strony osoby dokonującej diagnozy diagnoza ma charakter orzeczenia z którym dana osoba trafia do innego specjalisty innej instytucji itd.
4. Diagnoza funkcjonalna:
1.celem tej diagnozy jest zawsze jakaś forma interwencji (psychologicznej, socjoterapeutycznej)
2.problem zwykle stawia sam klient i oczekuje od diagnosty wyjaśnienia porady lub innej pomocy. Czasami problem zgłaszają osoby bliskie (członkowie rodziny, nauczyciele , współpracownicy itd.)
3.problem może3 dotyczyć jednostki albo grupy : całej rodziny, klasy szkolnej , grupy pracowników itd.
4.diagnozafunkcjonalna jest diagnozą „dla klienta”
-gwarantuje maksymalne podmiotowe podejście do badanego
-wymaga nawiązania kontaktu i wzajemnego zaufania (diagnosta-klient)
5.celem diagnozy jest jak najlepsze poznanie funkcjonowania jednostki bądź grupy. Przykładowe pytania na które diagnosta poszukuje odpowiedzi:
-jaka funkcja spełnia symptom zaburzenia dla danej osoby lub systemu społ. W którym ta osoba funkcjonuje np.
-jakie funkcje pełni dla osoby anorektycznej jej choroba
-czy choroba pozwala tej osobie na zaspokojenie potrzeby perfekcji
-czy choroba ta zapewnia osobie zainteresowanie ze strony innych np. rodziców
-jakie choroba ma skutki jeżeli chodzi o funkcjonowanie osoby w szkole pracy wśród znajomych
-jaki jest ogólny kontekst funkcjonowania danej osoby lub grupy
-jakie dana osoba lub grupa posiada zasoby które okażą się przydatne w procesie zdrowienia
o dysfunkcjonalności możemy mówić w 2 kontekstach :
1.w kontekście zachowania jednostki
2. w kontekście funkcjonowania systemu.
5. Symptomy które pojawiają się u perfekcjonistów wg. D. Burnsa:
-obniżona efektywność działania
-zaburzenia nastroju
-pogorszenie stanu zdrowia
-zaburzenia interpersonalne
-myślenie w kategoriach wszystko albo nic
-nadmierna samokontrola tendencja do surowego karania się
-nierealistyczne przekonania dotyczące siebie i innych
Perfekcjonizm- jako postawa życiowa Burnsa; to osoby, które oceniają swoja wartość na bazie swoich osiągnięć. Częściej sukcesy odnoszą nie perfekcjoniści aniżeli sami perfekcjoniści wynika to z silnego napięcia jakie odczuwają i które działa paraliżująco.
Burns zauważył – prowadząc badania na studentach prawa w USA- że na skutek presji człowiek taki funkcjonuje zupełnie inaczej.
Burns zadał sobie pytanie o genezę takiej postawy, którą ustalił na okres wychowania i socjalizacji; często bywa tak, że perfekcjonistyczny rodzic zaspakaja swoje potrzeby przez dziecko.

6. Skala perfekcjonizmu:
1.jeżeli nie postawię sobie najwyższych wymagań stanę się zupełnie przeciętnym człowiekiem
2.ludzie będą mniej mnie poważali jeśli będę się mylił.
3.jeśli nie mogę czegoś zrobić naprawdę dobrze nie ma sensu robić tego w ogóle
4.denerwuję się gdy zrobię błąd
5.jeśli tylko bardzo się postaram mogę być bardzo dobry we wszystkim do czego się zabiorę
6.ujawnianie swych słabości lub niemądre postępowanie wydaje mi się wstydliwe
7.nie powinno się powtarzać tego samego błędu wielokrotnie
8.przeciętne wykonanie zadania nie jest w stanie mnie usatysfakcjonować
9.niepoweodzenia w jakiejś ważnej sprawie oznacza dla mni że jestem do niczego
10.jeśli przejmę się tym że nie sprostałem mym wymaganiom pomoże mi to w lepszych osiągnięciach w przyszłości.
7. Zgodnie z założeniami systemowej teorii rodzin:
1.rodzina spełnia szereg funkcji i zaspokaja istotne potrzeby jednostki między innymi:
-potrzebuję bezpieczeństwa
-wsparcia emocjonalnego
-przynależności
-społecznej tożsamości
2.rodzina jest przy tym społ.- kulturowym systemem który adaptuje się do zmiennych warunków i wymagań zarówno wewnątrz samego systemu jak i poza jego granicami
3.system rodziny składa się z podsystemów spośród których najważniejszą rolę odgrywa podsystem małżeński wraz z pojawieniem się dzieci zyskuje nowy wymiar : podsystemu rodzicielskiego.
4.innym ważnym kryterium wyodrębniania podsystemów jest zróżnicowanie funkcjonalne (np. pracujący – niepracujący)
5.każdy z członków rodziny może należeć do różnych podsystemów i pełnić różne role.
6.struktura rodziny może charakteryzować się różnym stopniem elastyczności przejawiającym się:
a)dystansem pomiędzy poszczególnymi podsystemami:
-nadmierny dystans to z jednej strony kontakt agresywny (przemoc fizyczna lub werbalna
) z drugiej natomiast określający unikanie jakiejkolwiek formy kontaktu
-zbyt krótki dystans oraz nadmiar kontroli kontakcie uporczywie korygujący, postawa nadopiekuńcza
-dystans optymalny wyraźne ale przepuszczalne granice między podsystemami.
b) szczelnością granic pomiędzy rodziną a światem zewnętrznym
-granica zbyt szczelna –rodzina zamknięta na świat zewnętrzny
-granica rozmyta –zbyt duża przepuszczalność
-granica optymalna – wyraźna ale przepuszczalna
c) ważna również jest tolerancja systemu na zmianę np. czy system zmienia się wraz z dorastaniem dzieci.
8. Stadia uzależnienia od alkoholu wg Jedlinka
- wyróżnione na podstawie analizy historii 2 tysięcy alkoholików (biorących udział w badaniach ankietowych)
- u kobiet alkoholiczek – „stadia” nie są tak wyraźnie wyróżnione jak u mężczyzn, a rozwój procesu jest często szybszy
- poszczególne stadia trwają dłużej lub krócej w zależności od indywidualnych cech i czynników środowiskowych
9. Stadium objawowe i wstępne
Poprzedzające alkoholizm stadium picia objawowego (od 6 miesięcy do 2 lat). Dzieli się na 2 okresy:
- okazjonalne picie w celu doznania ulgi
- stałe picie w celu doznania ulgi
Stadium wstępne (od 5 miesięcy do 4 – 5 lat w zależności od fizycznych i psychicznych predyspozycji osoby pijącej, jej związków rodzinnych, sytuacji zawodowej itd.)
Objawy:
1.„Palimpsesty alkoholowe”
2.Picie ukradkowe
3.Niepokój o alkohol
4.„Chciwe picie”
5.Poczucie winy w związku z piciem
6.Unikanie wzmianek na temat alkoholu Podwyższona częstotliwość palimpsestów alkoholowych – stanowią wskaźnik przejścia w kolejne stadium
W tym stadium pojawiają się również:
-„znieczulenie emocjonalne”
-mogą pojawiać się objawy fizjologiczne: zakłócenia metabolizmu i procesów nerwowych
- strach przed konsekwencjami picia (racjonalizacje zachowań związanych z piciem nie są jeszcze utrwalone).

10. Stadium ostre.
Stadium ostre „walka alkoholika, by choć w części zachować dobre relacje z otoczeniem”:
Objawy:
1.Utrata kontroli
-pijący ma jeszcze kontrolę nad tym, czy zacząć pić, czy nie (ale jak już zacznie, nie ma kontroli) w związku z tym pijący może zachowywać w pewnych okresach dobrowolnie narzuconą abstynencję
2.Racjonalizacje
3.Odpieranie nacisków otoczenia
4.„Zachowania wielkościowe” – pełnią funkcję kompensacyjną
5.Zachowania agresywne – wobec otoczenia, które zauważa, że osoba ma problem z alkoholem; zachowania te wywołują poczucie winy
6.Stałe wyrzuty sumienia – powodują dalsze napięcie, które stanowi dalszy powód do picia
7.Okresy abstynencji – które alkoholik narzuca sobie ulegając naciskom otoczenia
8..Starania, by zmienić sposób picia – przestrzeganie określonych zasad np. by nie pić przed określoną godziną lub pić tylko w weekendy itd.
9.Opuszczanie przyjaciół
10.Porzucanie pracy
11.Zachowanie skoncentrowane na sprawie alkoholu
12.Utrata zainteresowania światem zewnętrznym
13.Reinterpretacja relacji z ludźmi połączona ze znacznym współczuciem dla siebie
14.Rozważana lub rzeczywista ucieczka z miejsca pobytu
15.Zmiana zwyczajów rodzinnych
16.Niedorzeczne pretensje (w tym „zespół patologicznej zazdrości” / „zespół Otella”
17.Dbanie o stałe zaopatrzenie w alkohol
18.Reakcje fizjologiczne – m.in. obniżenie popędu seksualnego
19.Regularne picie poranne (które wcześniej występowało rzadko) – ten objaw rozpoczyna kolejną fazę – stadium przewlekłe
11. Stadium przewlekłe.
Stadium przewlekłe (alkoholik jest skoncentrowany wokół tego, by w jego organizmie nie zabrakło alkoholu)
1.Długotrwałe stany zatrucia alkoholowego
2.Zauważalna degeneracja etyczna
3.Obniżenie sprawności myślenia (nie są to jednak zmiany nieodwracalne)
4.Psychozy alkoholowe (halucynacje, urojenia)
5.Picie z osobami o znacznie niższym od własnego statusie społecznym
6.Sięganie po tzw. „wynalazki” (np. wodę kolońską czy inne substancje zawierające alkohol)
7.Zmniejszenie tolerancji organizmu na alkohol – stan upojenia pojawia się po wypiciu o połowę mniejszej ilości alkoholu, co poprzednio
8.Nieokreślone lęki
9.Drżączka
10.Zahamowania psychoruchowe – niezdolność do podjęcia na trzeźwo prostych czynności ruchowych (takich jak np. nakręcenie zegarka)
11.Picie przybiera charakter obsesyjny
12.Załamanie systemu racjonalizacji
12. Współuzależńienie jako dysfunkcjonalny wzorzec zachowania (definicje)
Wg Wegscheider – Cruse współuzależninenie występuje u wszystkich osób, które pozostają w związkach (partnerskich lub małżeńskich) z alkoholikiem lub, które mają jedno lub więcej rodziców lub dziadków alkoholików.
Definicja (Cermak): z osobą współuzależnioną mamy do czynienia wówczas, gdy jej psychologiczno – fizyczne funkcjonowanie jest zależne bądź podlega kontroli przez osoby, które same są zależne od alkoholu (lub innych substancji psychoaktywnych), zachowań kompulsywnych (np. nałogowy hazard lub zakupy) lub cierpią z powodu innej chronicznej choroby.
13. Objawy współuzależnienia wg Cermaka:
1.Poczucie własnej wartości jest uzależnione od spostrzeganej zdolności kontrolowania i wywierania wpływu na uczucia i zachowania własne oraz innych ludzi – pomimo powtarzających się w tej dziedzinie niepowodzeń.
2.Lęk i zaburzenia granic własnego „ja” w kontaktach interpersonalnych:
-trudności w określeniu własnych potrzeb i opinii (przyjmowanie na siebie potrzeb i opinii innych ludzi)
-równocześnie –lęk przed utratą autonomii (ambiwalencja w relacjach interpersonalnych)
3. Co najmniej 3 objawy spośród poniższych:
- zaburzenie regulacji procesów emocjonalnych – polegające na: nadmiernym tłumieniu negatywnych emocji (brak ekspresji emocjonalnej); możliwe okresowe epizody utraty kontroli – wybuch złości, żalu itd.
- stany depresyjne
- nadmierna czujność, stan „pogotowia” emocjonalnego
- tendencje do zachowań kompulsywnych (np. kompulsywne jedzenie, zakupy, pracoholizm id.)
- niepokój i stany lękowe
- nadużywanie środków chemicznych (np. leków uspokajających, nasennych itd.)
- zaburzenia psychosomatyczne jako skutek długotrwałego stresu (np. migreny, bóle kręgosłupa, problemy z żołądkiem itd.)
- doświadczanie obecnie lub w przeszłości przemocy lub nadużyć seksualnych
- utrzymywanie bliskich relacji z osobą uzależnioną przez okres co najmniej 2 lat bez szukania pomocy z zewnątrz

14. Cechy zachowania osoby współuzależninej wg Beattie:
1.Obsesyjna kontrola innych
2.Obsesyjne pomaganie i opiekowanie się innymi
3.Koncentracja na potrzebach i uczuciach innych z równoczesnym pomijaniem i zaniedbywaniem własnych
4.Silna zależność od określonych ludzi (najczęściej z różnymi zaburzeniami)
5.Duża tolerancja na nieprawidłowości w relacjach interpersonalnych
6.Niskie poczucie własnej wartości
7.Nasilenie uczuć złości i poczucia winy
8.Problemy seksualne
15. Reguły i role rodzinne w rodzinie alkoholowej Wegscheider – Cruse
Najogólniej:
-Alkoholizm jednego z członków rodziny wpływa na funkcjonowanie całego systemu rodzinnego i staje się „chorobą rodzinną”
-Alkoholik wywiera coraz większy wpływ na życie pozostałych członków rodziny
-Picie alkoholu przez osobę uzależnioną jest najważniejszą sprawą w życiu rodziny. Wokół niego koncentrują się względnie trwałe interakcje i działania wszystkich
16.Role w systemie alkoholowym:
I.Partnerzy:
1.„Uzależniony”
2.„Pełnomocnik”
II.Dziecięce role systemowe:
1.„Heros”
2. „Kozioł ofiarny”
3.„Zapomniane dziecko”
4.„Maskotka” („Błazen”)
17. Możemy podejrzewać anoreksję, gdy osoba:
-przeżywa silny lęk przed przybraniem na wadze lub otyłością, nawet jeśli ma niedowagę;
-nie chce utrzymać wagi w granicach normy dla swojego wieku i wzrostu, co nie jest spowodowane żadnym schorzeniem fizycznym ani psychicznym;
-jej BMI jest równy lub mniejszy od 17,5;
-nieprawidłowo ocenia wagę własnego ciała, wymiary i sylwetkę; -lekceważy skutki nagłego spadku wagi;
-w okresie dojrzałości płciowej (po okresie pokwitania) cierpi na wtórny brak miesiączki w ciągu co najmniej 3 miesięcy;
-spożywa posiłki w samotności (ze wstydu przed innymi);
-gotuje dla innych tzw. "zdrowe posiłki";
-uprawia intensywne ćwiczenia fizyczne;
-kłamie o ilości zjedzonych posiłków;
-główny temat rozmów z osobą chorą to jedzenie, kalorie, zawartość tłuszczu w produktach i diety
18 Zmiany fizyczne i psychiczne u osób cierpiących na anoreksję
-wyniszczenie
-zwolnienie czynności serca i tętna
-niskie ciśnienie krwi
-wzdęcia
-zaparcia
-obrzęki dłoni i stóp
-sucha, łuszcząca się skora
-meszek na twarzy i ciele
-znaczna utrata włosów
-zimne dłonie
-nadmierne pocenie się stóp
-niedokrwistość (anemia)
-brak miesiączki lub bardzo wydłużone okresy między menstruacjami (kobiety)
-drażliwość
-dezorientacja/zakłopotanie
-nastroje depresyjne (poczucie beznadziejności, niska samoocena)
-izolowanie się od otoczenia
-bezsenność
-zachowania obsesyjno - kompulsywne, zwłaszcza w odniesieniu do jedzenia
-krótki oddech
-częste bóle głowy
19. Anoreksja jako dysfunkcjonalność społeczna.
Niedowaga może wynikać z różnych przyczyn jak np. ze schizofrenii.
Anoreksja występuje w dwóch przypadkach:
-Typ restrykcyjny- kontrolowanie swojego ciała
-Typ bulimiczny- dwa etapy- asceza i napad obżarstwa.
Spożywanie posiłków jest czynnością społeczną, a zaburzenia żywieniowe są faktem społecznym.
Ideał szczupłej sylwetki występuje w krajach gdzie panuje dobrobyt i gdzie mamy do czynienia z nadprodukcją, czyli krajach wysoko rozwiniętych ekonomicznie.
Świadome głodzenia występuje w tych kategoriach społecznych, które kreują wzory, style życia.
Dawniej pulchne ciało było symbolem dostatku, dziś jest odwrotnie.
Anoreksja mirabilis-„ cudowna” utrata apetytu, jest związana z kultem ducha.
Anoreksja nerwowa- jest skoncentrowana na ciele; dochodzi do zaburzenia doświadczeń, jednostka izoluje się od kontaktów społecznych.
Zjawisko symbolicznego unicestwienia- mniejszość, na której większość populacji się opiera.
Człowiek z jednej strony podlega wpływom mediów, rodziny, przyjaciół.
Na anoreksję najczęściej chorują kobiety w młodym wieku( nastolatki i od 23 roku życia do 25).
Rodzina jest psychicznym filtrem socjalizacyjnym może dostarczać wsparcia w krytycznym osądzie przekazów medialnych.

20. Syndrom gotowości anorektycznej.
-Zaburzenia kontroli- pozbawienie wszelkiej kontroli; granice są zbyt szczelne a rodzice mogą ingerować w kontakt. Ciało anorektyczki stanowi bastion.
Może dojść do sytuacji, kiedy granice są rozmyte i rodzice włączają dzieci do konfliktów między sobą.
Rodzice próbują zyskać wsparcie dziecka, a ono ucieka w chorobę. Anoreksja jest komunikatem- choroba pełni funkcję integrującą system.
-Problem podwójnego wiązania komunikacyjnego- według Weeklanda, Halley, Batesona’a(badali pacjentów szpitala psychiatrycznego)-polega na przekazywaniu komunikatów, które natury są sprzeczne, sama treść jest sprzeczna.
Rodzice dają sygnał, że jeśli się coś zrobi to dziecko może oczekiwać kary.
-traudulacja- włączenie trzeciej osoby do konfliktu; znajomość systemu daje możliwość spojrzenia na całość w odniesieniu do ucieczki w świat urojony. Osoba chorująca na anoreksję nie ma ochoty na aktywność społeczną.
Badania nad anoreksją powinny być prowadzone dwutorowo.
21.Trójwymiarowa koncepcja wypalenia zawodowego wg Christiny Maslach
Wypalenie zawodowe to zespół wyczerpania emocjonalnego, depersonalizacji i obniżonego poczucia dokonań osobistych, który może wystąpić u osób pracujących z innymi ludźmi w pewien określony sposób.
1.Wyczerpanie emocjonalne objawia się:
-zniechęceniem do pracy,
-coraz mniejszym zainteresowaniem sprawami zawodowymi,
-obniżoną aktywnością,
-pesymizmem,
-stałym napięciem psychofizycznym,
-drażliwością,
-zmianami somatycznymi - chronicznym zmęczeniem, bólami głowy, bezsennością, zaburzeniami gastrycznymi, częstymi przeziębieniami itp.
2.Depersonalizacja - związana jest z:
-obojętnością i dystansowaniem się wobec problemów klienta,
-powierzchownością, skróceniem czasu i sformalizowaniem kontaktów,
-cynizmem,
-obwinianiem klientów za niepowodzenia w pracy.
3.Obniżone poczucie dokonań osobistych jest tendencją do widzenia swojej pracy w negatywnym świetle. Objawia się to:
-niezadowoleniem z osiągnięć w pracy,
-przeświadczeniem o braku kompetencji,
-utratą wiary we własne możliwości,
-poczuciem niezrozumienia ze strony przełożonych,
-stopniową utratą zdolności do rozwiązywania pojawiających się problemów
- niemożnością przystosowania się do trudnych warunków zawodowych.
-W relacji z ludźmi może ono przyjmować skrajne formy zachowań agresywnych (np. agresja werbalna), jak i ucieczkowych (absencja w pracy)
22. Pojęcie pracoholizmu.
Pracoholizm (uzależnienie od pracy ) termin Wayna Oatesa oznacza zaburzenie manifestujące się m. In. Niezdolnością do regulowania i kontrolowania nawyków związanych z pracą.
Wg. B.E. Robinsona uzależnienie od pracy jest zaburzeniem obsesyjno – komplusywnym które manifestuje się:
-narzuceniem sobie niezwykle wysokich wymagań -niezdolnością do regulowania swoich zachowań związanych z pracą
-nadmiernym zaabsorbowaniem pracą co prowadzi do wyłączenia wszystkich innych aktywności życiowych.
23. Symptomy fizjologiczne:
-bóle głowy
-zmęczenie
-alergie
-niestrawność
-bóle i wrzody żołądka
-bóle w klatce piersiowej
-skrócenie oddechu
-tiki nerwowe
-zawroty głowy
-bezsenność
24. Objawy behawioralne (zachowania):
-nieumiejętność relaksowania się
-hiperaktywność
-niecierpliwość
-zdenerwowanie
-problemy z koncentracją uwagi
-problemy z zapamiętywaniem
-szybkie nudzenie się realizowanym zadaniem
-życie w nieustannym pośpiechu wykonywanie kilku czynności jednocześnie
-skłonność do irytacji prowadząca do podejmowania impulsywnych i nieprzemyślanych decyzji a co za tym idzie do popełniania błędów
-powtarzające się okresy niezwykle intesywnej pracy w ekstremalnych przypadkach pracoholicy pracują przez kilka dni nie śpiąc nie jedząc i nie zmieniając ubrania
-brak troski o siebie i o własne zdrowie
25. Psychologiczne funkcjonowanie pracoholika:
-silna potrzeba kontroli pracoholikom brakuje poczucia bezpieczeństwa, źle czują się w sytuacjach w których nie są w stanie w pełni kontrolować wolą pracę samodzielną dającą im możliwość wszystkich faz realizacji zadania
-perfekcjonizm- ocenianie siebie i innych w odniesieniu wygórowanych standardów brak tolerancji na popełnianie błędów
-ocenianie i budowanie poczucia własnej wartości jedynie na podstawie ostatnich osiągnięć
-poczucie winy towarzyszące rzadkim chwilą odpoczynku
-rozpad związków z bliskimi spowodowany całkowitym pochłonięciem przez pracę.
26. Rodzaje uzależnienia od pracy:
-pracoholizm nieustępliwy- osoba, która nie zwalnia tempa pracy, nie daj chwili wytchnienia sobie, pracuje bez przerwy, sam stwarza sytuacje kryzysu, dostarcza sobie większej dawki adrenaliny, skończyć szybko jedno zadanie i zacząć coś nowego, najwyższa efektywność
-pracoholizm bulimiczny – pracuje zrywami, pracuje intensywnie albo nie robi nic. Ma problemy z rozpoczęciem pracy, lęk, że nie wykona zadania perfekcyjnie
-pracoholizm z deficytem uwagi – prowokują sytuacje kryzysowa w pracy, bardzo krótkie terminy realizacji zadań, rozpoczynają wiele zadań, ale żadnego nie kończą, nie poświęcają uwagi szczegółom
-pracoholizm rozkoszujący się pracą – bardzo powolny, uważny, skoncentrowany na szczegółach, ma problem z określeniem kiedy zadanie jest skończone, poświęca dużo czasu planowaniu, problem z finalizowaniem starych zadań
-pracoholizm opiekuńczy – troszczy się o problemy wszystkich ludzi, wydaje mu się, że jest wstanie kontrolować innych.
27. Specyficzne schematy poznawcze pracoholików:
1.myślenie w kategoriach czarno- białych
2.koncentracja na niepowodzeniach i wadach pomniejszanie znacznie sukcesów i zalet
3.rozmycie granic pracoholicy nie wiedzą kiedy przerwać pracę mają trudność z mówieniem nie
4.przekonanie że muszą sprawiać przyjemność innym
5.myślenie pesymistyczne
6.myślenie bezradne
7.postrzeganie siebie w kategoriach ofiary
8.myślenie życzeniowe
9.traktowanie życia jako ciągłej walki a rozrywki jako starty czasu
28. Cztery hipotezy dotyczące przyczyn powstania pracoholizmu:
1.hipoteza preferowanych sposobów osiągania dobrostanu (relaksacja/ ekscytacja(u pracoholików) / fantazjowanie)
2.teoria społecznego uczenia się
3.wyjaśnianie genezy pracoholizmu przez odwołanie się do typu układu nerwowego
4.hipoteza wiążąca pracoholizm z syndromem aleksytymii
pracoholicy wcale nie są najlepszymi pracownikami.
29.Cechy środowiska sprzyjające pracoholizmowi:
-przetrwanie organizacji jest priorytetem a pracownicy są postrzegani jako elementy które powinny zostać maksymalnie wykorzystane i wymienione na nowe
-nastawienie organizacji na natychmiastowy zysk
-brak poszanowania pracowników, ich życia prywatnego (wymóg ciągłej dyspozycyjności)
-motywowanie pracowników przez strach
-kryzys jako norma (praca w ciągłym stresie koncentracja przedsiębiorstwa – na rozwiązywaniu problemu a nie na potrzebach i dobrostanie pracowników)
-zimna bezosobowa atmosfera w miejscu pracy (zaniedbania w sferze relacji interpersonalnych miejscu pracy).
30. Pojęcie mobbingu.
Mobbing to nieetyczne i irracjonalne z punktu widzenia celów organizacji działanie polegające na długotrwałym powtarzającym się i bezpodstawnym dręczeniu pracownika przez przełożonych lub współpracowników jest to poddanie ofiary przemocy ekonomicznej psychicznej i społecznej w celu zastraszenia upokorzenia i ograniczenia jej zdolności obrony
-jest to zjawisko odczuwane subiektywnie ale dające się intersubiektywnie potwierdzić
-jest to wielofazowy proces w którym mobber stosuje metody manipulacji od najbardziej subtelnych i nie zauważalnych przez ofiarę po najbardziej drastyczne
-powodujące u ofiary izolację społeczną jej autodeprecjację poczucie krzywdy bezsilności i odrzucenia przez współpracowników a w konsekwencji silny stres i choroby somatyczne i psychiczne
na mocy ustawy z 14 listopada 2003r mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej powodujące lub mające na celu poniżanie ośmieszanie pracownika izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników.
31. 5 grup działań mobbingowych ( Heinz Leyman):
1.dzialania zakłócające proces komunikacji
2.atak na relacje społeczne
3.dzialania mające na celu osłabić reputację pracownika
4.dzialania podważające pozycję zawodową pracownika
5.bezpośrednie atakami na bezpieczeństwo i zdrowie pracownika
32 .Katalog cech indywidualnych mobbera obejmuje:
-młody wiek
-stosowanie przemocy w przeszłości
-wysoki stopień agresywności impulsywność
-przebytą chorobę umysłową
-dostęp do broni palnej
-władzę
-zawiść zazdrość rywalizacja brak analizy własnego zachowania
-większość badaczy jest zgodna że mobberami częściej stają się mężczyźni niż kobiety choć odsetek mobberów kobiet wyraźnie wzrasta

33. Osobami prześladowanymi najczęściej są:
-osoby młode(20-40lat)
-najczęściej kobiety żyjące samotnie lub rozwiedzione o niższym poziomie wykształcenia
-wyróżniające się swoim zachowaniem stylem bycia
posiadające odmienne od otoczenia poglądy i zwyczaje
-pracownicy o niskiej samoocenie
-zalęknieni introwertyczni
-sumienni i ulegli
34 .Czynniki organizacyjne:
-nieodpowiednie kierownictwo
-złe zarządzanie
-niewłaściwa organizacja pracy
-nieprzewidziane zmiany w przedsiębiorstwie
-specyficzna kultura organizacji
-nieprzyjazny klimat
-stresujące środowisko pracy
35. Czynniki społeczne to m. In.
-wysoki poziom przestępczości
-zmiany ekonomiczne ( i związana z nimi redukcja zatrudnienia w poszczególnych gałęziach gospodarki)
-szybko postępujące zmiany społeczne
-wzrost liczby imigrantów
36. Grupy podwyższonego ryzyka oddziaływań mobbingowych:
-osoby samotne (samotność w środowisku pracy )
-młodzi dobrze wykształceni
-osoby w wieku przedemerytalnym (zwykle po 50 r. Ż.)
-osoby które różnią się pod jakimś względem od pozostałych
37. Rozpowszechnieie mobbingu w poszczególnych sektorach gospodarki w krajach UE(2004):
-administracja publiczna i służby mundurowe-14%
-edukacja służba zdrowia-12%
-hotelarstwo, gastronomia- 12%
-transport, komunikacja –12%
-handel(hurtowy i detaliczny)- 9%
-nieruchomości- 7%
-przemysł wytwórczy, górnictwo- 6%
-budownictwo-5%
-usługi finansowe –5%
wyższe ryzyko mobbingu występuje w sektorze publicznym niż prywatnym
38. Cechy organizacji w których mobbing nie pojawia się:
-jasny i wyraźnie określony podział kompetencji i zadań
-precyzyjnie określone systemy ocen pracowników
-systemy i zasady wynagradzania są jasne i sprawiedliwe
-system awansowania jest jasno określony
-swobodny przepływ informacji
-pracownicy znają sposoby i zasady podejmowania decyzji są traktowani podmiotowo a ich opinie i pomysły są brane pod uwagę przez kierownictwo
-kierownictwo szanuje godność osoby ludzkiej
-osoby zajmujące stanowiska kierownicze cechuje duża kultura osobista
-stosuje się odpowiednie procedury rekrutacji i selekcji personelu
-inwestuje się w pracowników
-pracownicy są zachęcani do zdobywania wiedzy i podnoszenia kwalifikacji
-osoby zajmujące się polityką personalną posiadają profesjonalną wiedzę w tym zakresie
-kierownictwo posiada duża wiedzę z zakresu zarządzania konfliktem i zmianą w organizacji
39. Socjolingwistyczna teoria Basila Bernsteina:
-istnieją 2 zasadnicze kody językowe (sposoby posługiwania się językiem)
1.kod rozszerzony:
-większy zasób słownictwa
-większe różnicowanie znaczeń poszczególnych słów
-sprawniejsza umiejętność wyrażania własnych przeżyć doznań za pomocą słów
-charakterystyczny dla przedstawicieli wykształconych warstw społeczeństwa (i ich dzieci)
-w szkole dzieci posługujące się tym kodem uznawane są za zdolniejsze i odnoszą więcej sukcesów szkolnych
2.kod ograniczony:
-mniejszy zasób słownictwa
-konieczność wyrażania przeżyć wewnętrznych za pomocą tych samych słów
-czynnikiem różnicującym znaczenie wypowiedzi jest jej zabarwienie emocjonalne
-charakterystyczny dla przedstawicieli klasy robotniczej (i ich dzieci)
-w szkole dzieci posługujące się tym kodem uznawane są za mniej zdolne i odnoszą mniej sukcesów szkolnych
40. Analiza funkcjonalna dokonywana przez socjologów.
-w jakim stopniu dana grupa, instytucja, norma jest funkcjonalna dla społeczeństwa i jednostki i przyczynia się do realizowania potrzeb społeczeństwa oraz poszczególnych jednostek?
-jakie są funkcje jawne i ukryte?
-w jaki sposób przejawiają się obszary dysfunkcjonalności?
W latach 70 D. Rosenhan przeprowadził eksperyment w szpitalu psychiatrycznym gdzie osoby symulowały chorobę psychiczną będąc naturalnie osobami zdrowymi. Na bazie tego jak one udawały zostały zdiagnozowane za chore na schizofrenię.

41. Paradoksy nowoczesności przez pryzmat funkcji.
Ritzer badał przejawy działania nowoczesnych instytucji przez pryzmat funkcji i tego, że działają na zasadzie restauracji szybkiej obsługi.
-przewidywalność- cecha nowoczesnych instytucji- eliminowanie, efekt zaskoczenia.
-manipulacja- stosowanie technik zgodnych z działaniem korporacji.
M. Weber wprowadził pojęcie żelaznej klatki biurokracji, która miała działać sprawnie, a ta jednak nie było( zbyt dużo specjalizacja, teraz ludzie mogą polegać na przepisach, zbyt duża fragmentaryzacja pracy- traci się z oczu nadrzędny cel).
Pojawia się nieracjonalna racjonalność, którą można mnożyć np. Internet i uzależnienie od Internetu czy zanieczyszczenie środowiska jako efekt uboczny działania firm.
42.Dysfunkcjonalność rodziny.
Struktura rodziny może charakteryzować się różnym stopniem elastyczności przejawiającym się dystansem pomiędzy poszczególnymi podsystemami: nadmierny dystans z jednej strony agresywny z drugiej, brak kontaktu lub zbyt krótki dystans oraz nadmiar kontroli- postawa nad opiekuńcza; dystans optymalny- wyraźne granice między systemem.
Triambulacja- gdy w konflikt w rodzinie włączona jest osoba trzecia.
43.Rodzina a świat zewnętrzny.
-granica zbyt szczelna- rodzina zamknięta na świat zewnętrzny
- granica rozmyta- zbyt duża przepuszczalność
- granica optymalna- wyraźna, ale przepuszczalna
Z danych zgromadzonych przez socjologów wykazano, że wobec konfliktów w rodzinie chorobą reaguje najczęściej najsłabsze ogniwo.
Podejście komunikacyjne- każde zachowanie jest traktowane jako przekaz, komunikat, który posiada określone znaczenia.
Muntin stworzył koncepcję dotyczące rodzin psychopatycznych; były to rodziny spokojne, ściśle odgrodzone ob. środowiska zewnętrznego, z nadopiekuńczymi rodzicami i niską tolerancją wobec konfliktów.
L. Coser połączył teorię konfliktu z funkcjonalizmem; zwrócił uwagę na fakt, że grupy o charakterze pierwotnym maja tendencję do niskiej tolerancji konfliktu.
Grupy pierwotne tłumią zewnętrzną ekspresję konfliktu i powodują, że on narasta aż do momentu wybuchu i dochodzi do wzajemnego wyrzucenia ekspresji; rozwiązanie takiego konfliktu jest niezwykle trudne.
L. Coser mówi o tym, że konflikt może być funkcjonalny, gdy struktura jest elastyczna i potrafi znieść istnienie konfliktu.
44. Zaburzenia kontroli społecznej w rodzinie.
Funkcja kontrolna polega na nadzorowaniu , regulacji członka rodziny przez pozostałych członków w celu eliminacji odstępstw od norm i zachowań obowiązujących w rodzinie oraz środki podejmowane przez rodzinę do „ przywoływania” ich nie usłuchanych członkow do porządku.
Na podstawie badań kontroli w rodzinach wielkomiejskich wyróżniono:
rodziny o kontroli bezpiecznej- kontrola jako autentyczne zainteresowanie związane z kontaktem emocjonalnym mającym na celu bezpieczeństwo bez łamania autonomii. Najczęściej kontrola sprawowana jest przez perswazję.
rodziny o kontroli zaburzającej bezpieczeństwo- działania kontrolne są oparte na egoistycznych działaniach kontrolera, a wśród metod najczęściej stosowana jest manipulacja albo przemoc fizyczna lub psychiczna,
W. Wrzesień wskazuje idealne typy:
-Kontroler histeryczny- łatwo popada w skrajne stany emocjonalne, jest chwiejny, rodzic jest albo despotyczny albo nadmiernie liberalny. Najczęściej stosuje manipulację i szantaż. Pragnie pozostać w centrum zainteresowania rodziny.
-kontroler machiavelistyczny- zawsze dąży do maksymalizacji swojej władzy w rodzinie, zaprzecza że zależy mu na sprawowaniu władzy. Posługuje się głównie manipulacją, przy czym jest ona inna niż histeryczna i działa w sposób wyrafinowany.
-kontroler nieudolny- stosuje wszystkie elementy kontroli naraz, ale czyni to bezpiecznie, działa podobnie do kontrolera histerycznego.
45. Narzędzia do diagnozowania uzależnienia od alkoholu
-Michigan Alcoholism Screning Test (MAST)
Jest on przeznaczony do wypełniania podczas badania przez lekarza. Może jednak w rozmowie z pacjentem skorzystać z niego inna osoba z personelu medycznego. Istnieją wersje do samodzielnego wypełniania przez pacjenta, oraz wersja skrócona. W przypadku pacjentów zaprzeczających problemowi alkoholowemu najlepszą metodą jest zadawanie pytań i dyskutowanie odpowiedzi, poprawia to rzetelność narzędzia. Test ten jest szczególnie przydatny do przekonania pacjenta o realnym problemie alkoholowym. Świadczą o tym wyniki często kilkakrotnie przekraczające normę wynoszącą w tym przypadku poniżej 4 punktów.
- CAGE
Zawiera on tylko 4 pytania, ale swoją czułością i trafnością dorównuje innym obszerniejszym narzędziem przesiewowym. Innymi słowy test ten wychwytuje najmniejsze różnice w miedzy ludźmi, związane z konsekwencjami picia alkoholu.
- Test Baltimorski
Jest dość popularny w Polsce, pierwszy raz zastosowany w szpitalu Johns Hopkins Uniwersity w Baltimore (USA), stąd jego nazwa. W Polsce jest dość często wykorzystywany.
- AUDIT
Uważany za najbardziej wartościowy wśród testów przesiewowych, jest rezultatem międzynarodowych badań rozpoczętych na zlecenie WHO w roku 1982, których celem było opracowanie prostego w użyciu narzędzia przesiewowego. Miało ono spełniać swoje zadanie niezależnie od istniejących warunków, posiadanych metod i środków przez pracowników służby medycznej w krajach o różnym poziomie rozwoju. W toku prac przeprowadzono badania porównawcze w sześciu krajach od Europy po przez Afrykę i obie Ameryki.
Na język polski została przetłumaczona publikacja prezentująca to narzędzie przesiewowe. Procedura tego kwestionariusza została opracowana przez Ekspertów WHO w celu rozpoznawania osób pijących w sposób ryzykowny lub szkodliwy dla swego zdrowia. Nie koncentruje się on na rozpoznawaniu osób mających już zawansowane problemy alkoholowe. Diagnozuje te osoby, które są na najlepszej drodze do tego, aby poważne problemy zdrowotne pojawiły się u nich.. Tego typu wczesne rozpoznanie może w konsekwencji zapobiec dalszym problemom, jeśli oczywiście pacjent przyjmie sugestię przeprowadzającego wywiad aby ograniczyć picie alkoholu.
Podstawowym narzędziem rozpoznawania wstępnego jest dziesięciopunktowy kwestionariusz wywiadu nazwany AUDIT czyli Test Rozpoznawania Zaburzeń Związanych z Piciem Alkoholu. Zawiera on pytania dotyczące specyficznych cech używania i działania alkoholu. Pierwsze trzy pytania pozwalają na uzyskanie informacji o ilości i częstotliwości picia alkoholu, trzy kolejne pytają o objawy uzależnienia, cztery pozostałe dotyczą problemów powodowanych przez alkohol w tym zmian psychicznych. Przy przeprowadzanych badaniach porównawczych okazało się, że narzędzie posiada zgodność wewnętrzną skal i ich wysoką korelacje z poziomem konsumpcji alkoholu. Pytania są trafne i posiadają zdolność do rozróżniania osób umiarkowanie pijących od tych którzy piją w sposób szkodliwy (Babor T.F. i in. 1996).
Prócz tego kwestionariusza zostało opracowane Kliniczne Narzędzie Przesiewowe. Lekarz przeprowadzając wstępne rozpoznanie przy jego pomocy, nie musi pytać pacjenta o picie alkoholu. Jest to szczególnie pomocne w przypadkach kiedy osoba badana przyjmuje postawę obronną i nie chce rozmawiać u piciu alkoholu. Kwestionariusz składa się z pytań o doznane urazy przed 18 rokiem życia, następnie zawiera punkty badania klinicznego oraz badania krwi.
Autorzy publikacji prezentującej test AUDIT wymieniają jego następujące zalety:
-Jest wystandaryzowany w sześciu krajach. Obecnie AUDIT jest jedynym testem przesiewowym przeznaczonym do stosowania w różnych krajach, mimo iż konieczne jest prowadzenie dodatkowych badań ewaluacyjnych. -Rozpoznaje picie szkodliwe i ryzykowne.
-Jest szybki i elastyczny.
-Jest pomyślany jako narzędzie dla pracowników podstawowej opieki zdrowotnej. -Zawiera procedurę uzupełniającą (Kliniczne Narzędzie Przesiewowe) nie mająca charakteru specyficznie "alkoholowego". -Jest zgodny z kryteriami i definicjami picia alkoholu oraz uzależnienia od alkoholu, zawartymi w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Przyczyn Zgonów - ICD-10. -Dotyczy aktualnego poziomu i stylu życia." (Babor T.F. i in. 1996, s.11).Pozytywne rozpoznanie przy pomocy kwestionariusza AUDIT lub Klinicznego Narzędzia Przesiewowego powinno pociągać za sobą dokładniejsze badania przeprowadzane przez osobę zajmującą się profesjonalna pomocą osobom uzależnionym. Polegać by mogły one na pogłębionej diagnozie uzależnienia i zaproponowaniu terapii.